Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump, prezydent Rosji Władimir Putin oraz przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej Xi Jinping mają spotkać się 19 listopada w chińskim Shenzhen. Spotkanie ma odbyć się na marginesie szczytu Azjatyckiej Współpracy Gospodarczej w Pacyfiku, czyli APEC. Termin potwierdził rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow, wcześniej o planowanym spotkaniu informował także Biały Dom.
Jednym z głównych tematów rozmów ma być ograniczenie arsenałów broni jądrowej. Kontrola zbrojeń nuklearnych od lat pozostaje jednym z najtrudniejszych obszarów relacji między Waszyngtonem, Moskwą a Pekinem. Chiny, które rozwijają swój potencjał jądrowy, nie uczestniczyły dotąd w tym samym formacie porozumień co Stany Zjednoczone i Rosja, co sprawia, że rozmowa z udziałem wszystkich trzech państw jest wyjątkowo rzadka.
Przedstawiciele administracji amerykańskiej studzą jednak oczekiwania. Jak przekazują, podczas tego spotkania nie należy spodziewać się konkretnego porozumienia. Z doniesień wynika też, że Trump chce poruszyć podczas rozmów kwestię wojny z Iranem, co oznacza, że agenda szczytu może wykraczać daleko poza kontrolę zbrojeń.
Komentatorzy określają planowane spotkanie mianem «nowej Jałty», nawiązując do konferencji z 1945 roku, na której wielkie mocarstwa dzieliły między sobą wpływy w Europie. Prezydent Ukrainy ostrzega z kolei przed możliwym podziałem stref wpływów, o czym informowała Agence France-Presse. Ostrzeżenie to wybrzmiewa w kontekście trwającej wojny Rosji z Ukrainą i obaw Kijowa, że decyzje podejmowane ponad jego głową mogą dotyczyć jego przyszłości.
Dla bezpieczeństwa Europy i Polski kwestia kontroli zbrojeń nuklearnych ma znaczenie bezpośrednie, ponieważ wpływa na stabilność w relacjach z Rosją i na przewidywalność strategicznego otoczenia NATO. Termin spotkania i jego zakres tematyczny są na razie jedynymi potwierdzonymi informacjami. Nie podano szczegółów konkretnych propozycji ani zobowiązań, jakie mogłyby zostać przedstawione przez poszczególne strony.
Spotkanie w Shenzhen odbędzie się w czasie, gdy relacje między trzema państwami pozostają napięte, a dyskusje o zbrojeniach jądrowych mają długą i skomplikowaną historię. Brak udziału Chin w dotychczasowych układach o redukcji broni nuklearnej jest jednym z powodów, dla których każde takie spotkanie budzi uwagę analityków. Na obecnym etapie wiadomo jednak wyłącznie, że przywódcy zamierzają rozmawiać, a nie jakie ustalenia mogą z tego wyniknąć.
1