Państwa europejskie prowadzą intensywną dyplomację wokół możliwego porozumienia pokojowego w sprawie Ukrainy. Celem jest, by każde rozwiązanie kończące wojnę Rosji przeciwko Ukrainie zostało uznane za sprawiedliwe wobec Kijowa. Europejscy przywódcy nie chcą, by Waszyngton prowadził rozmowy bez ich udziału i przesądził o kluczowych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa całego kontynentu.
Jak wynika z doniesień kilku ukraińskich i zachodnioeuropejskich mediów, przedstawiciele Unii Europejskiej oraz poszczególnych państw starają się zapewnić sobie realny wpływ na kształt ewentualnych ustaleń. Główną obawą jest scenariusz, w którym Stany Zjednoczone zaproponowałyby Moskwie nowe gwarancje bezpieczeństwa bez udziału Europy. Taki układ oznaczałby, że elementy mające znaczenie dla przyszłego ładu w Europie zostałyby uzgodnione poza nią, a państwa najbliżej konfliktu byłyby jedynie odbiorcą gotowych rozstrzygnięć.
Z dostępnych informacji nie wynika, jakie dokładnie elementy ewentualnej oferty dla Rosji miałyby zostać omówione ani czy taka propozycja jest już przedmiotem rozmów. Nie podano dat kolejnych spotkań, nazwisk negocjatorów ani wartości liczbowych, które pozwoliłyby ocenić skalę przedstawianych rozwiązań. Brakuje również danych o tym, na jakim etapie są ewentualne kontakty między Waszyngtonem a Moskwą. Materiał źródłowy ma charakter wstępny i nie pozwala na jednoznaczne ustalenie szczegółów, dlatego opisywane tu zabiegi należy traktować jako relację z trwających działań dyplomatycznych, a nie jako potwierdzone ustalenia.
Europejskie zabiegi wpisują się w szerszy spór, który od miesięcy towarzyszy debacie o wojnie w Ukrainie: pytanie, kto ma zasiadać przy stole negocjacyjnym i jaką rolę odegrają państwa bezpośrednio odczuwające skutki konfliktu na swojej wschodniej granicy. Dla Polski i innych krajów regionu kwestia gwarancji bezpieczeństwa ma szczególne znaczenie, ponieważ każde rozwiązanie wpływa na przyszły układ sił w Europie Wschodniej, w tym na poczucie bezpieczeństwa państw graniczących z Ukrainą.
Przedstawiciele europejscy zwracają uwagę, że warunkiem trwałego pokoju jest uznanie, iż rozstrzygnięcie nie może być jedynie porozumieniem między dwiema stronami wojny, lecz musi uwzględniać interesy państwa zaatakowanego i jego sąsiadów. Podkreśla się, że sprawiedliwość porozumienia oceniana jest z perspektywy Kijowa, co oznacza konieczność zabezpieczenia suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy. Te postulaty pojawiają się w przekazach ukraińskich i zachodnioeuropejskich mediów, które relacjonują europejską aktywność dyplomatyczną.
Nie wiadomo, czy europejskie starania przyniosą konkretne efekty w najbliższym czasie. Źródła nie wskazują, czy Waszyngton przyjął już określone stanowisko wobec europejskich żądań ani czy planowane są wspólne formaty rozmów z udziałem Unii. Sprawa pozostaje otwarta, a kolejne tygodnie pokażą, czy europejskie państwa zdołają wejść do rozmów na równych prawach z Amerykanami i Ukraińcami.
9