Rada Stała Konferencji Episkopatu Polski wydała stanowisko w związku z pogłębiającymi się podziałami społecznymi i politycznymi w kraju. Dokument, datowany w Warszawie na 4 listopada 2026 roku, ukazuje się przed obchodami Narodowego Święta Niepodległości, przypadającego 11 listopada. Biskupi zwracają uwagę, że spory, które dziś dzielą Polaków, coraz częściej przybierają formę nienawiści i agresji, a nie rzeczowej debaty o sprawach publicznych.
W stanowisku biskupi wzywają do deeskalacji konfliktu i podjęcia konstruktywnego dialogu. Podkreślają, że spory powinny być rozstrzygane wyłącznie drogą pokojową, z odrzuceniem użycia siły oraz uprzedzeń wobec drugiego człowieka. Episkopat deklaruje gotowość niesienia pomocy w uruchamianiu procesów mediacyjnych i dialogowych. Celem tych działań ma być odbudowa zaufania między ludźmi i pojednanie społeczne, które – zdaniem autorów dokumentu – jest warunkiem trwałej wspólnoty.
Biskupi odwołują się do autorytetów, które ich zdaniem zachowują znaczenie dla dzisiejszej debaty. Przypominają przemówienie papieża Jana Pawła II w Gdyni, poświęcone solidarności, oraz niedawny apel papieża Leona XIV skierowany do Polaków podczas audiencji generalnej. Przywołują także artykuł 1. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli. Ta zasada, jak wskazuje stanowisko, powinna być wspólnym punktem odniesienia w sporach o sprawy publiczne, niezależnie od przynależności politycznej czy poglądów.
Dokument wskazuje też, gdzie w ocenie biskupów leży główna odpowiedzialność za obecny stan debaty. Spoczywa ona przede wszystkim na wybieranych przedstawicielach władzy, czyli na osobach, którym obywatele powierzyli mandat do działania w interesie wspólnoty. Stanowisko nie wymienia jednak konkretnych partii, nazwisk ani zdarzeń, które miałyby stanowić bezpośredni impuls do jego wydania. Nie podano również, jakie konkretne strony sporu biskupi mieli na myśli, co zostawia treść dokumentu na poziomie ogólnym.
Rada Stała zwraca się także do wiernych z prośbą o modlitwę w intencji pokoju społecznego oraz wzajemnego zrozumienia między Polakami. Wierni zostali poproszeni o modlitwę, której treścią ma być prośba o uspokojenie nastrojów i o gotowość do rozmowy z osobami myślącymi inaczej. Równolegle zaapelowano o post i pokutę, a konkretnie o ich praktykowanie we wtorek, 10 listopada, czyli w przeddzień Święta Niepodległości. Termin ten ma – jak wynika z treści apelu – łączyć refleksję nad wspólnotą narodową z przygotowaniem do obchodów rocznicy odzyskania niepodległości.
Stanowisko Rady Stałej wpisuje się w szerszy nurt wypowiedzi Kościoła w sprawach publicznych, w których biskupi wielokrotnie podkreślali rolę dialogu i odpowiedzialności za wspólne dobro. Dokument nie zawiera jednak zapowiedzi konkretnych inicjatyw organizacyjnych poza gotowością pomocy w mediacjach, dlatego jego praktyczne skutki pozostaną widoczne dopiero w działaniach podejmowanych przez diecezje i parafie.
1