Negocjatorzy Unii Europejskiej osiągnęli kompromis, który zwiększa pulę bezpłatnych uprawnień w systemie handlu emisjami ETS. Dodatkowe przydziały trafią do europejskiego przemysłu i mają pozwolić uniknąć obciążenia szacowanego na około 10 mld euro. Zmiana ma zapobiec sytuacji, w której firmy przenosiłyby produkcję poza granice Europy.
Łącznie dodatkowe uprawnienia wynoszą około 121 mln. Według szacunków oszczędności dla przemysłu przekroczą 10 mld euro. Najbardziej odczują to sektory chemiczny, papierniczy, spożywczy, ceramiczny i szklarski, które zostały objęte ulgą. Poszerzenie puli oznacza mniejszy nacisk na firmy, które muszą kupować uprawnienia do emisji dwutlenku węgla, a tym samym mniejsze koszty bieżącej działalności.
System ETS opiera się na zasadzie, że zakłady emitujące dwutlenek węgla muszą posiadać uprawnienia do emisji, które mogą kupować na rynku. Część uprawnień przydzielana jest bezpłatnie, co miało chronić firmy narażone na konkurencję spoza Unii przed nadmiernym wzrostem kosztów. Nowy kompromis rozszerza ten mechanizm, co wpisuje się w obawy, że bez takiej ochrony część produkcji mogłaby zostać przeniesiona do krajów o słabszej polityce klimatycznej.
Analitycy wskazują jednak na możliwe skutki uboczne. Większa liczba bezpłatnych uprawnień może osłabić ceny uprawnień na rynku, choć skala tego spadku pozostaje niejasna. Źródła nie wskazują, jak duży mógłby być ten spadek ani czy utrzyma się w dłuższym okresie. Nie odnoszą się też do tego, jak zmiana wpłynie na cele redukcji emisji, co pozostawia otwarte pytanie, czy ulga dla przemysłu będzie miała koszt w postaci wolniejszego ograniczania emisji.
Kompromis odzwierciedla napięcie między ochroną konkurencyjności europejskich zakładów a realizacją polityki klimatycznej Unii. Dla firm z wymienionych sektorów oznacza większą przewidywalność planów inwestycyjnych, choć ostateczne konsekwencje zmiany będą widoczne dopiero wraz z reakcją rynku uprawnień i z tym, jak zmieni się realne tempo redukcji emisji w kolejnych latach.
3